Bahagian 42: Kem Eurasian Bahau

Terdapat Sebuah Kem Tahanan Eurasian di Bahau Komuniti yang Menimbulkan Kontroversi: Sumbangan Etnik Eurasian kepada Singapura

Apakah itu Eurasian? Perlembagaan serta penerbitan Persatuan Eurasian Singapura menyatakan: "Eurasian merupakan zuriat hasil daripada penyatuan antara orang Eropah dengan orang Asia. Kami merupakan saksi hidup yang menyaksikan tempoh antara abad ke-16 hingga ke-18. Sebagai keturunan bagi kumpulan pertama orang Eropah yang berkahwin campur dengan orang Asia, kami telah melalui tiga era kolonial iaitu pemerintahan Portugis, Belanda, dan British di tanah ini. Walaupun susur galur kami berasal daripada nenek moyang beberapa generasi yang lalu, namun apa yang pasti ialah kami merupakan kumpulan etnik yang telah berakar umbi di Singapura."

Pelbagai sumber maklumat merekodkan kisah tragis mengenai kem tahanan Mahsan. Bahau merupakan satu-satunya lokasi kem tahanan bagi golongan Eurasian. Sesetengah orang menyangka kem tahanan ini terletak di Johor, namun sebenarnya tidak, ia terletak di negeri Negeri Sembilan. Di pekan Bahau, Negeri Sembilan terdapat sebuah stesen kereta api. Dengan menaiki kereta api dari Stesen Kereta Api Tanjong Pagar, Singapura, seseorang akan tiba di Bahau selepas kira-kira 8 jam 15 minit perjalanan. Seterusnya dengan berjalan kaki sejauh kira-kira 4.2 kilometer, terdapat sebuah kawasan berbukit kecil yang dipanggil Mahsan di mana kem tahanan tersebut terletak.

Sesetengah pengulas menyatakan bahawa pihak Jepun membangunkan Mahsan menjadi sebuah kampung pertanian yang mampu berdikari untuk didiami oleh golongan Eurasian. Hakikatnya, Mahsan merupakan sebuah kawasan terbiar dengan binaan sementara yang menempatkan seramai 3,400 orang Eurasian. Tujuan asal Mamoru Shinozaki, seorang pegawai kebajikan semasa zaman pendudukan Jepun, adalah untuk mengurangkan masalah kekurangan makanan di Singapura dengan memutuskan untuk memindahkan golongan Eurasian ke tempat lain. Pihak Jepun memanggil Bahau sebagai "Kampung Fuji", namun golongan Eurasian tidak menyukai Kampung Fuji ini. Kampung Fuji merupakan kawasan yang sangat sunyi sepi, di mana perancangan tanah, pembukaan hutan dan pembinaan semuanya terpaksa bermula dari sifar. Apa yang lebih buruk lagi, penyakit berjangkit seperti disentri dan malaria merebak dengan pantas, sekali gus meragut banyak nyawa dan menjadi perangkap maut bagi golongan Eurasian.

Beberapa ahli sejarah Singapura menulis bahawa golongan Eurasian memilih untuk memindahkan seluruh keluarga mereka ke Bahau, namun dakwaan ini juga tidak tepat. Tiada sesiapa yang mahu pergi ke kem tahanan. Hakikatnya, pihak Jepun tidak perlu melayan golongan Eurasian sepertimana tentera Nazi melayan berjuta-juta orang Yahudi, namun malangnya golongan Eurasian tetap dilayan seolah-olah seperti orang Yahudi.

Walaupun golongan Eurasian cuba mengelak daripada pergi ke Bahau yang merupakan kawasan gunung dan hutan yang terbiar, namun seperti orang Yahudi, mereka terpaksa pergi ke Bahau apabila tidak mempunyai pilihan lain. Hanya segelintir daripada mereka yang menaiki kenderaan, manakala sekurang-kurangnya 50 orang maut semasa dalam perjalanan jauh yang sangat mencabar itu. Orang ramai beranggapan nasib orang Yahudi adalah tragis, namun mereka tersilap menyangka bahawa kehidupan golongan Eurasian adalah jauh lebih baik. Hakikatnya kem tahanan Bahau sama sekali tidak sesuai untuk didiami, dan keseluruhan rancangan penempatan tersebut berakhir dengan kegagalan yang menyedihkan.

Menjelang tahun 1945, sekurang-kurangnya 2,400 orang Eurasian telah dipaksa menaiki kereta api dan kemudiannya berjalan kaki ke Mahsan, di mana ramai golongan warga emas dan mereka yang lemah telah meninggal dunia semasa dalam perjalanan. Ada yang berjalan dengan sangat perlahan, ada yang mengejek pihak Jepun atau berbual-bual semasa berjalan, semuanya telah diseksa oleh ejen rahsia Jepun. Ini adalah kerana masalah komunikasi bahasa dengan tentera Jepun, yang menyebabkan tentera Jepun tidak mempercayai warga asing. Bagi sesetengah golongan Eurasian, gaya berjalan serta bahasa tentera Jepun adalah sangat melucukan sehingga menyebabkan mereka tidak dapat menahan tawa.

Jumlah orang Eurasian yang maut dalam perjalanan ke Bahau adalah kecil jika dibandingkan dengan ramai lagi individu yang terkorban semasa Perang Jepun. Beribu-ribu orang Tionghua serta tentera kulit putih maut di atas Jambatan Sungai Kwai, selain ramai lagi tentera Australia, British, New Zealand serta segelintir tentera Amerika yang malangnya meninggal dunia di dalam Penjara Changi. Seramai kira-kira 100 orang Eurasian yang menyertai Pasukan Sukarelawan Singapura (Kumpulan D), dikatakan sama ada telah diseksa dengan teruk oleh tentera Jepun atau ditembak mati.

Mengenai tentera bersekutu yang menentang Jepun di Malaya, rekod kolonial hanya memberikan tumpuan kepada tentera yang berasal dari Britain, India, dan kawasan Eropah yang lain, namun mengabaikan golongan Eurasian yang turut menyertai tentera.

Antara tahun 1943 hingga 1944, ahli keluarga tentera Eurasian ini telah dipaksa untuk melepaskan segala-galanya di Singapura, lalu berjalan kaki ke pekan Bahau sebelum meneruskan perjalanan ke kem tahanan Mahsan. Golongan Eurasian yang menetap di Katong atau kawasan bandar adalah lebih bernasib baik kerana terlepas daripada nasib buruk untuk pergi ke Bahau.

Lokasi sebenar biskop yang dihantar ke Bahau disemadikan masih kekal sebagai misteri. Sesetengah orang percaya bahawa mayat biskop tersebut telah dibawa balik ke Singapura untuk dikebumikan, namun lokasi perkuburannya tidak ditemui. Tanah Perkuburan Melaka, Tanah Perkuburan Kristian Choa Chu Kang, serta Tanah Perkuburan Bidadari yang telah hilang semuanya menyimpan rekod yang lengkap mengenai mendiang-mendiang dari Eropah dan Asia, namun tiada nama biskop tersebut.

Di tepi tembok kubu Bukit Fort Canning terdapat sebaris batu nisan orang Eurasian, yang mana mereka semua merupakan keturunan orang British. Manakala leluhur yang disemadikan di bawah batu nisan Gereja St. Paul di Melaka pula membawa susur galur orang Belanda. Bermula dari saat tentera Jepun mendarat di Kelantan, tentera British cuba mengebom segala kemudahan di Malaya, termasuklah kubur mubaligh terkenal iaitu St. Francis Xavier. Meskipun begitu, runtuhan-runtuhan ini masih mempunyai kesan yang boleh dikesan. Majoriti golongan Eurasian semasa Perang Dunia Kedua adalah penganut agama Katolik, namun apa yang amat menghairankan ialah tiada sedikit pun kesan binaan agama atau kemudahan perubatan yang dapat ditemui di Bahau.

Semasa zaman pendudukan Jepun, terdapat seorang tawanan yang sangat dihormati iaitu Dr. Charles Paglar, di mana seorang lelaki Eurasian berusia 70-an berkongsi kisah menarik mengenai Paglar. Paglar terkenal sebagai seorang yang sangat gempal. Sebelum perang, beliau sering memberikan rawatan serta ubat-ubatan secara percuma kepada golongan miskin, di samping menyediakan makanan percuma. Ada yang membuat spekulasi bahawa Paglar menjalin kerjasama rahsia dengan ejen Jepun sehingga mendapat layanan istimewa. Pihak Jepun memberikan beliau makanan, tempat tinggal, malah wang "pokok pisang". Semasa golongan Eurasian yang lain kebuluran sehingga kurus kering, beliau tetap kelihatan segak dan berisi seperti dahulu. Kemudian, bukti perubatan menunjukkan bahawa tahap kegempalan seseorang adalah bergantung terutamanya kepada genetik keturunan dan bukannya faktor makanan semata-mata.

Ramai orang percaya bahawa Paglar bekerjasama dengan pihak Jepun bagi mendapatkan pelbagai faedah melalui kepakaran profesionalnya. Lee Kuan Yew juga secara jujur mengakui pernah bekerjasama dengan pihak Jepun dengan cara mendengar siaran radio secara sulit semasa zaman pendudukan Jepun, namun beliau tidak dijatuhkan hukuman. Semasa peperangan, tanpa mengira orang Melayu, India, Eurasian atau Eropah, semua orang berada dalam nasib yang sama dan terpaksa mempertahankan diri demi kelangsungan hidup, maka ia bukanlah sesuatu yang perlu dihairankan.