Bahagian 92: Muzium Teratak Zaaba

Teratak Zaaba Museum

Zainal Abidin, yang juga dikenali sebagai Za'ba, merupakan seorang sasterawan, pakar bahasa serta pemikir berketurunan Minangkabau yang aktif pada tahun 1940-an. Pada tahun 1936, beliau telah menerbitkan sebuah buku tatabahasa berjudul "Pelita Bahasa" sebanyak tiga jilid di Maktab Perguruan Sultan Idris. Buku ini mengandungi garis panduan bagi memodenkan struktur bahasa Melayu klasik yang tipikal dengan menukarkannya kepada bahasa Melayu yang digunakan pada zaman moden. Antara perubahan yang paling penting adalah dari segi sintaksis, iaitu menukarkan bentuk pasif yang tipikal kepada bentuk aktif yang moden.

Kehidupan Awal Zainal Abidin telah dilahirkan pada 16 September 1895 di Kampung Bukit Kerdas, Batu Kikir, Daerah Jempol di negeri Negeri Sembilan, Malaysia. Beliau merupakan anak sulung daripada tiga orang adik-beradik. Ibu beliau, Intan Awaluddin (1877–1907) merupakan keturunan Minangkabau, manakala bapa beliau, Ahmad Ibrahim (1862–1927) dilahirkan di dalam sebuah keluarga Bugis yang berada di Kepulauan Riau. Bapa beliau merupakan satu-satunya individu di dalam kampung tersebut yang mempunyai kebolehan membaca dan menulis serta mempunyai pengetahuan agama.

Semasa Zainal berusia lima tahun, beliau telah belajar membaca dan menulis secara kendiri dengan menggunakan ranting kayu di atas daun pisang muda sebagai alat menulis. Perkara ini telah menarik perhatian bapa beliau, lalu bapa beliau memutuskan bagi membelikan papan tulis serta kapur untuknya. Ini telah menjadi motivasi awal bagi beliau untuk menulis, di mana ia turut memberikan bantuan di dalam mengasah kemahiran menulis beliau kemudiannya.

Teratak yang kini sudah mencecah usia 100 tahun ini dibina di atas sebidang tanah seluas 0.4 hektar di Kampung Bukit Kerdas, Batu Kikir Timur, Jempol, iaitu lokasi di mana tokoh ini dilahirkan serta dibesarkan.

Teratak Zaaba merupakan sebuah muzium yang didedikasikan bagi memperingati riwayat hidup sasterawan Melayu yang berilmu luas iaitu Zainal Abidin bin Ahmad, yang lebih dikenali dengan nama singkatan Za'ba. Beliau telah berjasa di dalam memodenkan bahasa Melayu serta mempelopori peraturan tatabahasa melalui penerbitan siri buku-buku tatabahasa tersebut.

Muzium ini terletak di lokasi kelahiran beliau di Bukit Kerdas berhampiran Kuala Pilah di Negeri Sembilan. Ia ditempatkan di dalam sebuah bangunan kayu yang terpelihara dengan baik yang membawa gaya seni bina tradisional Negeri Sembilan. Perkataan "teratak" boleh diterjemahkan sebagai sebuah pondok yang ringkas, namun bangunan yang indah ini sememangnya sukar bagi digambarkan sekadar sebagai sebuah pondok sahaja.

Di dalam muzium tersebut tersimpan banyak barangan peribadi milik beliau seperti kitab suci Al-Quran, pakaian, mesin taip, radio, pemain piring hitam, kipas, perabot serta dokumen-dokumen yang berkait rapat dengan karier akademik beliau. Kawasan laman rumah tersebut turut merangkumi sebuah taman herba yang asas serta beberapa alatan pertanian.