Bahagian 16: Asal-usul Bahasa Mandarin Bahau

Asal-usul Bahasa Mandarin Bahau

Di Bahau, jika anda memberikan sedikit perhatian, anda akan mendapati beberapa warga emas yang berambut putih sering berbual menggunakan nada suara yang unik. Bunyi nadanya seolah-olah mempunyai sedikit unsur dialek Hakka, namun apabila didengar dengan lebih teliti, ia sebenarnya tidak serupa. Dialek bahasa Mandarin dengan nada yang unik ini dikenali sebagai "Bahasa Mandarin Bahau"!

Walaupun ramai penduduk Bahau mengetahui kewujudan Bahasa Mandarin Bahau ini, namun pada masa ini hanya penduduk Bahau yang berusia sekitar lima puluh hingga enam puluh tahun yang masih menggunakan nada tersebut untuk bercakap. Golongan penduduk Bahau yang berusia di bawah 50 tahun kebanyakannya menggunakan bahasa Mandarin standard untuk berbual.

Rao Jinjian: Menular Sejak Zaman Pendudukan Jepun Tokoh veteran masyarakat Tionghua Bahau, Rao Jinjian (73 tahun), menyatakan bahawa Bahasa Mandarin Bahau ini mempunyai kaitan dengan zaman pendudukan Jepun apabila pihak tentera Jepun mewajibkan sekolah-sekolah mengajar lagu tentera Jepun. Pada masa itu, Guru Besar Sekolah Rendah Chi Wen iaitu Zhang Zhaosheng merupakan seorang yang berketurunan Hakka. Namun begitu, Guru Besar Zhang tidak mengetahui walau sepatah pun bahasa Jepun. Dalam keadaan yang terpaksa itu, lagu-lagu Jepun yang dinyanyikan oleh para pelajar sudah tentu mempunyai nada yang sumbang dan melucukan.

Rao Jinjian berkata, para pelajar kemudiannya "mencipta" Bahasa Mandarin Bahau melalui interaksi sesama mereka sehingga ia menjadi satu ikutan dan tanpa disedari berevolusi menjadi Bahasa Mandarin Bahau.

Pada masa itu terdapat satu fenomena yang sangat unik, di mana para pelajar akan menggunakan bahasa Mandarin standard semasa di dalam kelas, namun selepas tamat waktu sekolah, semua orang secara semulajadi akan bertukar menggunakan nada Bahasa Mandarin Bahau.

Menjadi Bahasa Perantara Bahau pada Tahun 50-an Beliau menyatakan bahawa pada tahun 50-an, Bahasa Mandarin Bahau telah menjadi seolah-olah identiti tempatan. Sesiapa sahaja tanpa mengira kumpulan dialek akan menggunakan Bahasa Mandarin Bahau untuk berinteraksi dan berbual dalam aktiviti luar, selain daripada menggunakan dialek sendiri.

"Pada masa itu, hampir 80% daripada majlis jamuan makan malam dijalankan dalam Bahasa Mandarin Bahau, yang menjadikannya sebagai ciri khas bagi Bahau."

Encik Rao berkata bahawa Bahasa Mandarin Bahau pada masa itu telah menjadi bahasa perantara (bahasa pasar) bagi penduduk Bahau. Ia mempunyai nada seragamnya yang tersendiri, di mana sesiapa sahaja tanpa mengira kumpulan dialek yang bercakap dalam Bahasa Mandarin Bahau, nada suaranya pasti akan sama.

"Walaupun sesetengah pihak mendakwa bahawa Bahasa Mandarin Bahau mempunyai nada dialek Hakka, namun pada hakikatnya sebutannya tidak ada perbezaan dengan bahasa Mandarin, cuma bunyi empat ton intonasinya (yin, yang, shang, qu) yang berbeza."

Kepopularan Menurun Selepas Tahun 60-an Beliau berseloroh mengatakan bahawa menjelang tahun 1948, beberapa orang guru yang menekankan penggunaan bahasa Mandarin standard telah cuba untuk membetulkan sebutan bahasa Mandarin pelajar semasa mengajar di sekolah. Walau bagaimanapun, disebabkan pada masa itu semua orang menggunakan nada tersebut, usaha mereka tidak mendatangkan hasil yang besar.

Selepas tahun 60-an, kepopularan Bahasa Mandarin Bahau mula menurun. Kebanyakan penduduk Bahau yang lahir pada masa itu tidak tahu bercakap menggunakan nada tersebut. Oleh itu, pada masa ini pengguna Bahasa Mandarin Bahau kebanyakannya terdiri daripada penduduk "Bahau Lama" yang berusia 60 tahun ke atas.

Rao Jinjian berpendapat bahawa walaupun nada Bahasa Mandarin Bahau bukanlah bahasa Mandarin yang mengikut piawaian, namun ia merupakan salah satu ciri unik bagi Bahau. Oleh itu, ia harus dikekalkan, jika tidak, seiring dengan peredaran masa, nada ini akan luput ditelan zaman.

Wu Zhifen: Hanya Bercakap Bahasa Mandarin Bahau dengan Kawan Lama Bekas Pengerusi Gabungan Persatuan Tionghua Bahau yang juga merupakan pesara guru, Wu Zhifen (72 tahun), adalah antara segelintir penduduk "Bahau Lama" yang mahir bertutur dalam Bahasa Mandarin Bahau.

Beliau menyatakan bahawa ramai penduduk Bahau yang berusia 60 tahun ke atas masih boleh bertutur dalam nada bahasa Mandarin tersebut, antaranya termasuklah Rao Jinjian, Li Guohua, Bi Suoshi, Zeng Lingqiang, Zhuang Qixiang, Lim Theak Pak, Cai Defu, Li Peisheng, dan Lim Hui Min.

Apabila penduduk "Bahau Lama" ini bertemu, secara semulajadi Bahasa Mandarin Bahau akan terpacul keluar dari mulut mereka, yang sering kali menyebabkan orang di sekeliling berasa bingung mendengarnya.

Asal-usul Bahasa Mandarin Bahau: Tempoh Menular: Kira-kira dari tahun 1942 hingga tahun 60-an. Ciri-ciri: Menyerupai nada Hubei atau nada Hakka. Secara dasarnya serupa dengan pinyin bahasa Mandarin, cuma bunyi empat ton intonasi "yin yang shang qu" yang berbeza. Kawasan: Sekitar kawasan pusat bandar Bahau. Ia jarang menular ke kawasan pinggiran Bahau. Asal-usul: Dikatakan pada tahun 1942, Guru Besar Sekolah Chi Wen yang bernama Zhang telah bercakap dalam nada bahasa Mandarin tersebut, yang kemudiannya diikuti oleh para pelajar. Seterusnya ia tersebar secara beransur-ansur di Bahau. Malah pada masa itu, hampir 80% daripada majlis jamuan makan malam menggunakan Bahasa Mandarin Bahau untuk menjalankan upacara. Hampir semua orang berbual menggunakan nada bahasa Mandarin tersebut. Walau bagaimanapun, penduduk Bahau yang lahir selepas tahun 60-an sudah jarang bertutur dalam nada ini.

Wu Zhifen berkata, beliau hanya akan bercakap dalam Bahasa Mandarin Bahau apabila bertemu dengan kawan-kawan lama. Jika bertemu dengan orang lain, secara semulajadi beliau akan bertukar kepada sebutan bahasa Mandarin yang standard.

Jurang Generasi Keempat Semakin Memasuki Lipatan Sejarah Beliau berkata bahawa menjelang generasi ketiga, Bahasa Mandarin Bahau mula merosot, dan kini tiada lagi pewaris bagi generasi keempat. Punca utamanya adalah kerana semakin kurang orang yang boleh bertutur dengannya, menyebabkan berlakunya jurang generasi yang akhirnya akan membawa dialek ini memasuki lipatan sejarah secara beransur-ansur.

Profesor Qiu Kewei: Kekalkan Bahasa Mandarin Bahau Profesor di Jabatan Bahasa Cina, Universiti Xiamen, Qiu Kewei berpendapat bahawa bahasa Mandarin yang mempunyai warna tempatan sebenarnya merupakan sebahagian daripada budaya Tionghua. Walaupun ia bukan bersifat rasmi, namun ia mempunyai keunikannya yang tersendiri. Walaupun tidak dikembangkan secara meluas, namun ia harus dibiarkan untuk terus kekal.

Baru-baru ini, Profesor Qiu Kewei telah membuat kunjungan khas ke Bahau untuk menemu bual pewaris generasi kedua Bahasa Mandarin Bahau, Wu Zhifen, bagi tujuan mengkaji dengan lebih mendalam tentang asal-usul "Bahasa Mandarin Bahau". Beliau menyatakan bahawa tidak lama sebelum ini, beliau pernah menjalankan kajian mengenai "Bahasa Mandarin Kluang" di Johor, serta membantu penduduk tempatan menubuhkan sebuah persatuan kajian Bahasa Mandarin Kluang bagi mengekalkan dialek tersebut.

Beliau berkata, jika tempat asal bermulanya Bahasa Mandarin Bahau adalah di Sekolah Rendah Chi Wen, maka Persatuan Alumni Chi Wen Bahau adalah badan yang paling sesuai untuk menubuhkan sebuah institusi yang serupa dengan persatuan kajian Bahasa Mandarin Kluang bagi tujuan memelihara kebudayaan ini.

1. Yew Chin Chien (Rao Jinjian) 4. Ng Chi Fan (Wu Zhifen) 2. Chong Chi Siong (Zhuang Qixiang) 5. Pook Yoon Khwee (Bu Runkui) 3. Lim Theak Pak (Lim Tianba) 6. Tan Liang Siang (Zeng Lingqiang)