Bahagian 29: Sukan Bola Keranjang

SUKAN BOLA KERANJANG

Ke Jin De turut berkongsi pengalamannya, di mana pada masa itu beliau sering mengikuti pasukan untuk keluar bertanding dan bertanggungjawab merekodkan perkembangan perlawanan. Beliau berkata: "Li Guo Hua memandu sebuah kereta Mini Fiat buatan Itali, memasukkan tujuh atau lapan orang pemain ke dalam kereta, dan kemudian pasukan yang hebat itu bertolak menuju ke lokasi perlawanan."

SUKAN BOLA KERANJANG

Sebut sahaja mengenai sukan bola keranjang, penduduk Bahau pasti akan berasa bangga dengannya. Dalam sejarah Chi Wen, pastinya tidak ketinggalan nama-nama pemain bola keranjang yang berasal dari Bahau. Dalam keadaan bagaimanakah pekan kecil yang terletak di Negeri Sembilan ini mampu melahirkan satu demi satu pemain bola keranjang yang luar biasa demi mengharumkan nama Bahau?

Sukan bola keranjang di Bahau telah membesar dengan kukuh daripada kosong pada tahun 50-an. Tokoh-tokoh seperti Rao Jin Tu, Li Guo Hua, Tan Jian Sheng, Ma Wen Sen dan lain-lain merupakan pemain yang terlibat dalam sukan ini pada masa itu. Jika ingin memahami dengan terperinci tentang asal-usul sejarah sukan bola keranjang di Bahau, penceritaan daripada mulut mereka adalah sangat sesuai!

Pada tahun 50-an, barisan elit bola keranjang Bahau semuanya merupakan pelajar didikan "Raja Bola Keranjang China", Gong Bangjie. Gong Bangjie yang mempunyai gelaran "Jeneral Penunjang Langit", telah datang ke Malaysia selepas Perang Dunia Kedua dengan tujuan asal untuk berkhidmat sebagai guru di Sekolah Rendah Chi Wen Bahau, dan kemudiannya menjadi jurulatih bola keranjang kepada para pelajar. Selain beliau sendiri, beliau turut membawa dua lagi pemain bola keranjang dari China (salah seorangnya ialah Yin Hongxiang) untuk bersama-sama memikul tanggungjawab sebagai jurulatih.

Mendiang Rao Jin Tu pernah menyatakan bahawa sejak zaman mudanya beliau sudah duduk di tepi gelanggang untuk menonton perlawanan hebat pasukan bola keranjang tersebut. "Pada masa itu, gelanggang bola keranjang terletak di sebelah sebatang pokok besar di belakang Jalan Besar Bahau. Pemain-pemain pasukan ini termasuklah Li Xue Keng, Li Xue He, Lin Sen Jian, Liu Zi Kuan, Feng Jin Man, Feng Jin Shui, Su Zu Jie, Cen Qi Hua, Lin Shu Xun, dan Xie Jia Hui. Pada era tersebut, ramai pemain dalam pasukan bola keranjang mempunyai hubungan adik-beradik." Berdasarkan data majalah sekolah tahun-tahun sebelumnya, pasukan bola keranjang ini diberi nama Pasukan Ke Hua Ti.

Pada tahun 1950-an, perkembangan bola keranjang di Bahau mencapai kemajuan penting. Pemain bola keranjang Ma Wen Sen telah meratakan sendiri sebidang tanah di hadapan sekolah (tapak Sekolah Menengah Chi Wen sekarang). Semenjak itu, pemain yang penuh semangat mula menghabiskan zaman kegemilangan bola keranjang mereka di sana. Pada tahun yang sama, Pasukan Hui Xing telah ditubuhkan dengan barisan pemain seperti Ma Wen Sen, Cen Qi Song, Li Guo Hua, Li Ji Ren, Xu Tong Lu, Wu Fu Cai, dan lain-lain.

Sebuah lagi pasukan iaitu Pasukan Xiao Hu (Harimau Kecil), telah ditubuhkan pada tahun 1952 dengan ahlinya termasuklah Ma Wen Sen, Li Guo Hua, Zheng Guo Guang, Hu Jing Chao, Chen Zhuan Jiu, Rao Jin Tu, Lin Ya Xi, Zhu Huo Mu, Su Zu Hua, Liu Zai Xun, dan lain-lain. Pada era tersebut, sesebuah pasukan bola keranjang hanya memerlukan 8 orang pemain untuk dibentuk. Seiring dengan peredaran masa, Pasukan Qi Hu secara beransur-ansur menggantikan kedudukan Pasukan Xiao Hu dan menjadi kekuatan penting dalam arena bola keranjang tempatan.

Perkembangan Pasukan Qi Hu boleh dibahagikan kepada peringkat awal dan akhir. Pemain peringkat awal terdiri daripada: Tan Cheng Fu, Lin Tian Xing, Lu Jian Wu, Chen Mu Sheng, Wan Yu Ming, Chen Ye Jing, Zhang Jin Zhong, dan mendiang Huang Jin Cai (digelar Huang Niu); manakala pemain yang menyertai kemudiannya termasuklah Lu Zhi Wen, Lu Zhi Wu, Lin Shen Xie, Ou Nai Guang, dan Su Ya Xing.

Mengapa dalam kalangan pelbagai acara sukan, golongan muda Bahau pada zaman tersebut sangat meminati bola keranjang? Cai De Fu menjawab tanpa teragak-agak: "Kerana bermain badminton memerlukan pembelian raket, dan harga raket bukannya murah! Pada era tersebut, ia merupakan satu beban ekonomi yang agak besar. Namun bola keranjang hanya memerlukan sebiji bola, dan ramai orang boleh bermain bersama-sama. Semasa kerajaan melaksanakan Undang-undang Darurat, kami masih boleh bermain bola keranjang pada waktu petang, kemudian pulang ke rumah untuk mandi dan berehat, namun selepas jam 7 malam kami tidak boleh lagi keluar."

Kemahiran Hebat Berulang Kali Meraih Kemenangan

Zaman yang berbeza menyebabkan cara operasi banyak perkara juga berbeza, seperti situasi operasi Pasukan Xiao Hu pada masa itu yang agak istimewa.

Sebagai contoh, mendiang pemain Pasukan Xiao Hu iaitu Li Guo Hua telah menyertai pasukan bola keranjang di bawah naungan Syarikat Pembinaan Low Yat di Kuala Lumpur pada tahun 1954, walaupun beliau asalnya merupakan pemain Pasukan Xiao Hu.

Mendiang Rao Jin Tu pernah mengimbau kembali bahawa bola keranjang pada zaman awal sangat berat dan mudah menyebabkan pemain tercedera semasa berlatih. Reka bentuk bola tersebut termasuklah satu tiub udara yang perlu dipam terlebih dahulu sebelum diikat pada bola keranjang tersebut. Sebagai perbandingan, bola keranjang buatan Amerika yang ringan telah menjadi bola idaman para pemain pada masa itu.

Rao Jin Tu dan adiknya Rao Jin Jian turut menyertai pasukan bola keranjang semasa menuntut di Sekolah Menengah Persendirian Confucian di Kuala Lumpur, manakala jurulatih mereka ialah pengadil bola keranjang negara yang sangat dihormati pada masa itu, iaitu Xie Jin Fu dan Lin Han Shui.

Pernah sekali, Li Guo Hua dengan beraninya telah menjemput Pasukan Bola Keranjang Jing Wu Selangor untuk mengadakan satu perlawanan. Ahli Pasukan Xiao Hu telah mengambil dua set jersi untuk dua beradik tersebut bagi membolehkan mereka menyertai perlawanan. Perlawanan pada masa itu sangat sengit, di mana pada dua minit terakhir Pasukan Xiao Hu menang tipis ke atas Pasukan Jing Wu, yang menjadi satu kenangan yang tidak dapat dilupakan.

Pasukan Xiao Hu pada masa itu boleh dikatakan sangat popular dan berulang kali mencapai keputusan yang cemerlang. Rao Jin Jian menyebut bahawa Pasukan Xiao Hu pernah bertanding menentang banyak pasukan, termasuklah Pasukan Jing Wu Selangor, Pasukan Jing Gong Klang, Pasukan Bukit Koman Pahang, Pasukan Zhong Jing Raub, Pasukan Hong Ying Seremban, serta Pasukan Dan Qing Tampin.

Beliau turut mengimbau kembali satu perlawanan penting pada tahun 1968. Disebabkan pemain pasukan bola keranjang kebangsaan pergi ke Sabah untuk menyertai Pesta Bola Keranjang Piala Agong, mereka gagal menyertai Pertandingan Jemputan Bola Keranjang Antarabangsa Pesta Sukan Singapura. Oleh itu, pasukan bola keranjang Bahau telah mengambil inisiatif memohon untuk menyertai pertandingan daripada pihak penganjur Singapura dan permohonan tersebut telah diluluskan.

Pasukan Bahau menentang pasukan kebangsaan Singapura dalam perlawanan pembukaan. Perlawanan tersebut berlangsung sengit dari awal sehingga tamat dengan keputusan yang sukar diramal, sehingga akhirnya selepas tiga kali masa tambahan, pasukan Bahau tewas dengan perbezaan hanya satu mata sahaja kepada pasukan Singapura. Li Guo Hua menyebut bahawa pada asalnya pasukan Bahau sepatutnya menang, namun pada dua saat terakhir perlawanan, kanta lekap seorang pemain utama telah terjatuh. Disebabkan tindakan pemain tersebut yang mahu mengutip semula kanta lekapnya, mata telah diberikan kepada pihak lawan, menyebabkan pemain tersebut menerima teguran yang hebat. Dalam pertandingan yang sama, pasukan Bahau turut tewas kepada pasukan Taiwan. Walaupun kalah dengan perbezaan tiga mata, namun perlawanan tersebut membolehkan orang ramai melihat kehebatan bola keranjang pasukan Bahau semasa menentang pasukan kuat, sekali gus mula menonjolkan diri dalam kejohanan antarabangsa. Apa yang menarik untuk disebut ialah Cikgu Bisuo turut bertindak sebagai salah seorang pengadil dalam pertandingan jemputan antarabangsa tersebut.

Dalam kalangan ramai pemain, Li Guo Hua boleh dianggap sebagai seorang yang mencapai kejayaan yang luar biasa. Beliau merupakan pemain kebangsaan dalam arena bola keranjang Malaysia, mewakili negara selama 12 tahun, serta pernah memenangi anugerah Pemain Contoh Terbaik Asia dan Pertahanan Terbaik Asia. Selain itu, beliau turut menyandang jawatan kapten pasukan bola keranjang Malaysia selama bertahun-tahun. Li Guo Hua membawa impak yang besar dalam sukan bola keranjang di Malaysia dan Bahau, di mana sumbangannya tidak dapat dilupakan. Pada zaman kegemilangannya, pasukan Bahau pernah melahirkan empat orang wakil negara, iaitu Li Guo Hua, Tan Cheng Fu, Chen Ye Jing, dan Huang Jin Cai.

Mengimbau kembali masa semasa mewakili Malaysia, pemain-pemain pasukan Bahau menunjukkan usaha dan pengorbanan yang besar dengan menjalani latihan yang sangat gigih sebelum perlawanan. Li Guo Hua berkata: "Setiap pagi, kami bertolak dari rumah Cai De Fu, berlari sehingga ke kilang getah besar di Ladang Geddes, dan kemudian berlari semula ke sini. Jarak ini adalah kira-kira 20 hingga 30 kilometer. Setelah konsisten berlari selama sebulan, wanita penoreh getah di sepanjang jalan akan mentertawakan kami sebagai orang bodoh."

Persatuan Alumni Chi Wen telah menganjurkan Pertandingan Piala Merdeka buat kali pertama pada tahun 1957, dan terus menganjurkan "Piala Qi You" untuk 11 penggal berikutnya. Kemudian, selepas menganjurkan Pertandingan Piala Malaysia pada tahun 1969, tradisi pertandingan ini pun dihentikan.

Sejarah Gemilang dan Memori Abadi Bola Keranjang Bahau

Sebahagian pemain pasukan bola keranjang terus menyumbang kepada sukan bola keranjang Bahau selepas mereka bersara. Rao Jin Tu telah kembali ke Sekolah Rendah Chi Wen Bahau sebagai guru selepas tamat pengajian dan terus aktif dalam sukan bola keranjang. Beliau menyatakan: "Semenjak tahun 1958, saya tidak lagi turun sendiri untuk bermain. Persatuan Alumni Chi Wen telah menganjurkan 13 penggal pertandingan Piala Qi You secara berturut-turut, di mana saya bertindak sebagai pengarah pertandingan bagi 12 penggal daripadanya, yang bertanggungjawab menguruskan pelbagai urusan organisasi perlawanan."

Dalam setiap pertandingan, persatuan alumni bertanggungjawab terutamanya bagi mengumpul dana dan hadiah, manakala urusan lain dikendalikan bersama oleh Rao Jin Tu dan seorang lagi pengadil iaitu Cikgu Bisuo, di mana kedua-duanya bekerjasama dengan penuh harmoni. Selain itu, Rao Jin Jian, Li Guang Ming, mendiang Ou Nai Guang, Wang Wei Cheng, dan Liu Zi Cai turut pernah bertindak sebagai pengadil. Tokoh-tokoh lain yang berjasa membantu persiapan pertandingan termasuklah Zeng Ling Qiang, Huang Xie Shui, mendiang Chen Li Xiao, dan lain-lain.

Pada zaman puncak sukan bola keranjang Bahau, pertandingan "Piala Qi You" yang dianjurkan oleh Persatuan Alumni Sekolah Menengah Chi Wen sentiasa menarik banyak pasukan bola keranjang untuk datang merebut kejuaraan. Jumlah pasukan yang bertanding pernah mencecah sehingga 20 pasukan, dengan pasukan-pasukan dari Ladang Geddes, Rompin, Bukit Glugor dan tempat lain turut menyertai persaingan. Seiring dengan peredaran masa, sukan bola keranjang turut menyaksikan kemunculan pasukan wanita yang seterusnya memacu kejayaan pertandingan tersebut. Selain itu, mendiang Cikgu Bisuo dan mendiang Rao Jin Tu juga merupakan pengadil bola keranjang yang dikenali ramai di Bahau, malah Cikgu Bisuo merupakan satu-satunya pengadil bola keranjang antarabangsa berbangsa India.

Selepas persatuan alumni berhenti menganjurkan pertandingan bola keranjang "Piala Qi You" buat kali terakhir, Cai De Fu telah mengambil alih tugas mengembangkan sukan bola keranjang. Beliau mengasaskan dan memimpin Persatuan Sukan Bahau, yang bertanggungjawab mengendalikan urusan perlawanan pasukan bola keranjang Bahau, serta mengetuai pelbagai aktiviti berkaitan bola keranjang antara tahun 1969 hingga 1981, sekali gus membawa sukan bola keranjang Bahau ke era yang baharu. Selepas itu, persatuan sukan berulang kali menganjurkan "Kejohanan Bola Keranjang Lelaki Tahunan Lin Jiangshui" dan "Kejohanan Bola Keranjang Wanita Tahunan Tang Xiangqin", di samping menubuhkan pasukan belia (Pasukan Belia Sukan) yang menarik ramai pemain cemerlang Bahau untuk menyertainya.

Li Guo Hua mengimbau kembali bahawa latihan mereka sebelum keluar bertanding diuruskan oleh Cai De Fu. Sepanjang tempoh latihan, para pemain tinggal di rumah Cai De Fu. Setiap pagi selepas selesai berlari dan pulang ke rumahnya, beliau akan menyediakan sarapan untuk semua orang.

Ke Jin De turut berkongsi pengalamannya, di mana pada masa itu beliau sering mengikuti pasukan untuk keluar bertanding dan bertanggungjawab merekodkan perkembangan perlawanan. Beliau berkata: "Li Guo Hua memandu sebuah kereta Mini Fiat buatan Itali, memasukkan tujuh atau lapan orang pemain ke dalam kereta, dan kemudian pasukan yang hebat itu bertolak menuju ke lokasi perlawanan."

Berbicara mengenai detik penting perkembangan sukan bola keranjang, Cai De Fu menyebut bahawa pasukan bola keranjang wanita Bahau sentiasa gagal menewaskan pasukan Seremban, menyebabkan mereka tidak mempunyai peluang untuk menjadi wakil negeri. Oleh itu, beliau memutuskan untuk membawa pasukan wanita tersebut ke Melaka untuk menyertai pertandingan. Kesannya, seramai enam orang pemain wanita telah terpilih menyertai pasukan wakil Melaka, walaupun Persatuan Bola Keranjang Malaysia membantah hal tersebut atas alasan pemain tidak boleh mewakili negeri lain (cross-state). Beliau menambah bahawa pada masa itu pasukan bola keranjang yang paling kuat di dalam negara termasuklah Melaka, Selangor, dan Kelantan.

Era Kegemilangan Sukan Bola Keranjang Bahau