Bahagian 37: Peringatan Sungai Lui

Sekitar jam 8 pagi pada hari Khamis, 8 Oktober 1942, telah berlaku sebuah tragedi yang meruntun jiwa, di mana perkampungan yang terletak di Sungai Lui, Daerah Jempol, Negeri Sembilan telah menjadi sasaran pembunuhan kejam secara meluas oleh tentera Jepun.

Sebaik sahaja tentera Jepun memasuki kampung, seorang pegawai tentera Jepun telah mengacu-acukan pedang samurai dan mengeluarkan perintah untuk melancarkan pembunuhan yang menggila. Bunyi mesingan kedengaran tanpa henti, dengan jeritan sayu penduduk kampung serta tangisan kanak-kanak yang saling bersahutan. Penduduk kampung rebah satu demi satu, dan suasana kampung yang dahulunya meriah sekelip mata bertukar menjadi neraka dan tempat kematian yang mengerikan.

Sebelum tentera Jepun masuk ke kampung, mereka telah pun memahami dengan terperinci corak kehidupan harian penduduk kampung tersebut. Pada awal pagi itu sekitar jam 6 pagi, mereka telah mengepung kampung tersebut secara senyap-senyap dan bersedia dengan senjata pembunuh. Kemudian, mereka menendang pintu setiap rumah bagi mengejutkan penduduk kampung, lalu dikumpulkan di satu kawasan lapang. Penduduk kampung yang terjaga dalam keadaan cemas terkejut melihat kehadiran sepasukan besar tentera Jepun di dalam kampung mereka, sekali gus merasai ketakutan dan kebimbangan yang amat sangat. Walaupun mereka tidak mengetahui apa yang sedang berlaku, namun mereka menyedari bahawa malapetaka sudah pun menghampiri.

Hanya selepas tiga hari barulah berani menguruskan mayat Menurut penceritaan penggali kubur (pekerja pengurusan mayat) pada masa itu, mangsa-mangsa pembunuhan beramai-ramai tersebut telah mula mengeluarkan bau busuk selepas terdedah kepada cahaya matahari selama tiga hari, dengan mayat-mayat bertimbun seperti gunung. Dalam kalangan penduduk yang dibunuh, ada yang ditembak mati, manakala ada yang ditikam dengan bayonet, dengan keadaan kematian mereka yang sangat mengerikan.

Penggali-penggali kubur tersebut sudah pun menghidu bau mayat yang sangat kuat sebelum sempat masuk ke dalam kampung. Apabila mereka melihat sendiri kematian tragis beberapa orang penduduk kampung yang mereka kenali, mereka terus menangis tersedu-sedu di lokasi tersebut.

Kesan darah terdapat di merata-rata tempat di seluruh kampung. Longkang kecil, anak sungai, serta parit lumpur di rumah-rumah papan dipenuhi dengan darah yang telah membeku, dengan bau darah dan bau busuk yang bercampur-aduk di bawah terikan matahari, sesuatu yang sangat meloyakan.

Mereka memindahkan mayat-mayat tersebut ke bawah sebuah bangsal sementara bagi membolehkan ahli keluarga dan rakan mangsa membuat pengecaman, serta mendaftarkannya satu demi satu mengikut nombor dan merekodkan nama mereka. Memandangkan terdapat mangsa yang tidak dapat dikenal pasti, mereka telah ditandakan sebagai Tanpa Nama (Anonymous). Selepas pengiraan yang teliti dilakukan, seramai 368 orang penduduk kampung telah dibunuh oleh tentera Jepun. Setelah selesai kerja-kerja pendaftaran, waktu yang sesuai dipilih untuk pengebumian secara beramai-ramai bagi memberikan ketenangan kepada mangsa. Menurut anggaran, panjang tanah perkuburan tersebut adalah kira-kira beberapa kaki (satu kaki bersamaan 30.48 sentimeter) dari batu nisan sehingga ke hujung kubur. Penceritaan ini adalah sangat tragis dan mengerikan, yang mendedahkan kekejaman tragedi serta pembunuhan yang berlaku pada masa tersebut.

Mengesyaki tentera anti-Jepun bersembunyi di dalam kampung Berdasarkan siasatan oleh penduduk kampung, orang ramai mengesyaki bahawa kejadian pembunuhan beramai-ramai ini berlaku atas perintah Iwata, iaitu komander Jepun yang ditempatkan di kawasan Kuala Pilah. Punca tercetusnya kejadian ini adalah disebabkan oleh satu berita yang tidak dapat disahkan.

Difahamkan bahawa sebelum tentera Jepun membunuh penduduk Sungai Lui, terdapat dua orang tentera Jepun yang sedang meronda dengan menunggang basikal di sepanjang jalan kereta api Sungai Lui telah hilang, dan kemudian mayat mereka ditemui di tepi landasan kereta api antara Sungai Lui dan Bahau.

Tanpa menyiasat punca kematian serta pelaku yang terlibat, Iwata telah mengesyaki ia adalah perbuatan tentera anti-Jepun, serta percaya bahawa mereka bersembunyi di Sungai Lui. Oleh itu, beliau telah mengeluarkan arahan untuk melancarkan operasi pembunuhan berdarah terhadap penduduk kampung.

Menurut penduduk warga emas, sebelum Iwata masuk ke Kuala Pilah, beliau pernah mendiami sebuah rumah penduduk di Kampung Rata, Bahau untuk satu tempoh masa kerana kedudukan rumah tersebut yang tinggi, menyebabkan ia dipilih sebagai kediaman komander.

Pada masa tersebut, tentera Jepun pernah mengesyaki tentera anti-Jepun berasal dari Bahau, namun kemudiannya disebabkan maklumat perisikan yang tidak pasti mengenai lokasi kawasan tersebut, ditambah pula dengan lokasi penemuan mayat tentera Jepun yang lebih dekat dengan Sungai Lui, maka rancangan telah diubah dengan membunuh penduduk Sungai Lui, sekali gus menyebabkan Bahau terselamat daripada malapetaka tersebut.

Kisah melarikan diri daripada malapetaka Sehari sebelum kejadian pembunuhan tersebut meletus, pasangan penduduk kampung iaitu Mao Tianrong dan Wu You telah membawa anak perempuan mereka ke Bahau untuk mendapatkan rawatan kerana jatuh sakit. Mereka sama sekali tidak menyangka bahawa penyakit anak mereka itu sebenarnya telah menyelamatkan nyawa ketiga-tiga ahli keluarga tersebut.

Rupa-rupanya, keluarga Wu You asalnya menetap di Bahau. Pada hari tersebut selepas membawa anak mereka mendapatkan rawatan, mereka turut singgah menziarahi saudara-mara dan tidak terus pulang ke Sungai Lui. Kebetulan inilah yang menyebabkan mereka terlepas daripada malapetaka tersebut.

Apabila mereka mendengar berita mengenai kejadian pembunuhan penduduk oleh tentera Jepun di Sungai Lui pada pagi keesokannya, mereka tergamam akibat ketakutan. Walaupun bersyukur kerana terselamat, namun apabila mengenangkan ahli keluarga serta ramai penduduk kampung yang dibunuh, mereka terus menangis tersedu-sedu di situ juga.

Wu You juga merupakan kakak kepada Wu Zhifen, bekas pengerusi Gabungan Persatuan Tionghua Bahau. Wu Zhifen mengimbau kembali bahawa semasa kejadian tragis di Sungai Lui berlaku, penduduk di Bahau semuanya berasa terkejut. Walaupun beliau masih sangat kecil ketika itu, namun melalui penceritaan ibu bapanya, beliau mengetahui tentang keseriusan keadaan tersebut, terutamanya pengalaman melarikan diri kakitangan keluarga tiga beranak tersebut yang membuatkan beliau berasa lebih hiba.

Meskipun 81 tahun telah berlalu, namun setiap kali mengenangkan peristiwa pahit masa lalu ini, ia tetap membangkitkan emosi yang kuat. Sejarah yang penuh dengan darah dan air mata ini, bagi golongan muda berusia di bawah 30 tahun hanyalah sekadar sebuah memori yang diceritakan oleh warga emas, namun bagi generasi lama, memori ini dipenuhi dengan darah dan air mata, malah menyebabkan banyak keluarga hancur berantakan.

Penduduk dan persatuan Tionghua membina semula tugu batu Selepas kejadian pembunuhan tersebut meletus, banyak rumah penduduk di Sungai Lui telah dibakar dan dimusnahkan oleh tentera Jepun, menyebabkan seluruh perkampungan tersebut bertukar menjadi bandar mati yang tidak lagi didiami oleh sesiapa. Yang tinggal hanyalah sebuah tanah perkuburan awam untuk orang ramai berkabung dan mendakwa pelaku-pelaku yang berlumuran darah tersebut.

Hanya sehingga Julai 1984, batu nisan (tugu) ini akhirnya ditemui semula oleh orang ramai, di mana pada masa tersebut kawasan sekeliling telah dipenuhi dengan semak samun. Jika tidak diperhatikan dengan teliti, pasti tidak akan mengetahui kewujudan tugu batu tersebut.

Pada masa tersebut, ramai penduduk dan pemimpin segera mengadakan gotong-royong bagi membersihkan persekitaran di sekitar tugu batu tersebut. Manakala jalan besar Sungai Lui menuju ke Bahau yang baru dirancang turut dibina melintasi kawasan berhampiran kubur tersebut, yang membolehkan lebih ramai orang menyedari kewujudan tugu ini.

Pada tahun 1995, ketua kampung pada masa itu iaitu Lin Jinfa telah mengusahakan untuk mengekalkan tapak perkuburan ini. Cadangan tersebut telah mendapat sambutan daripada pemimpin persatuan Tionghua tempatan, Dato' Yan Shizhi serta yang lain bagi merancang, serta mendapat sokongan daripada individu-individu pemurah untuk membina semula tugu batu ini serta mencantikkan kawasan sekeliling.

Bekas ketua kampung Sungai Lui, Lin Jinfa menyatakan bahawa aktivis anti-perang Jepun, Profesor Takashin Xin telah melawat Sungai Lui beberapa kali pada tahun 80-an dan 90-an bagi mengkaji dan mencari tugu batu tersebut. Beliau turut menderma wang kepada jawatankuasa pengurusan bagi tujuan membina tanah perkuburan awam tersebut.

Sebuah stesen televisyen swasta Jepun pernah menghantar wartawan ke lokasi tanah perkuburan awam di Sungai Lui pada 10 Julai 2005 untuk sesi penggambaran, serta menemui bual Wu You dan Mao Guodai bagi menceritakan bagaimana mereka terlepas daripada malapetaka tersebut, di samping menggambarkan suasana Kampung Sungai Lui serta keadaan kehidupan penduduk semasa zaman pendudukan Jepun. Walau bagaimanapun, Mao Tianrong, Wu You, dan Mao Guodai telah pun meninggal dunia bertahun-tahun yang lalu.

Pada setiap 15 Ogos sempena Hari Keamanan Sedunia, Gabungan Persatuan Tionghua Bahau serta ramai pemimpin persatuan Tionghua akan pergi ke tugu peringatan mangsa-mangsa yang terkorban semasa zaman pendudukan Jepun yang terletak tidak jauh dari Kampung Baru Sungai Lui untuk mengadakan upacara penghormatan awam bagi memperingati 368 mangsa yang telah dibunuh dengan kejam oleh tentera Jepun pada masa tersebut.